اگر “باران” به کوهستان نبارد؟!
به سالی، “دجله” گردد “خشک رود”ی
سعدی، گلستان، باب هفتم/ حکایت ۵
***
“کی شعر تر انگیزد، خاطر که حزین باشد؟؟!…”
حافظ، غزل شماره ۱۶۱
***
ذره ذره کاندرین ارض و سماست؟!
جنس خود را، هر یکی چون کهرباست…
مولوی، مثنوی، دفتر ششم بیت۲۹۰۰
***
یکی میل است در هر ذره، رقاص
براند ذره را، تا مقصد خاص
رساند گلشنی را، تا به گلشن
کشاند گلخنی را، تا به گلخن
وحشی بافقی(قرن دهم هجری)، منظومهی فرهاد و شیرین
***
خرما نتوان خورد از این خار که کشتیم!؟
دیبا نتوان بافت، از این پشم که رشتیم!؟(سعدی، مواعظ)
چرا؟ چون که: “بجز کشته خویشتن، ندروی!!”(سعدی، بوستان)
_معمای مصدق؟؟!!
علاوه بر همهی گرفتاریهای جوانی پهلوی دوم، که در گفتار پیشین(۲۹۱، سایت خط چهارم) از آن یاد شده است، مسالهی قیام دکتر محمد مصدق(۸۷=۱۳۴۵-۱۲۵۸ه.ش/۱۹۶۷-۱۸۷۹م)، بزرگترین مشروطه خواه بالقوه و بالفعل ایران معاصر، ضربهای فراموش نشدنی و کارا، بر عمق وجود پهلوی دوم، فرود آورده است!!؟ چنانکه به شهادت فرصتهای خواسته و ناخواستهاش، از ذکر آن با تلخی و خشم بسیار، همواره، یاد میکرده است!!؟
_نفرت “شاه!؟” از ادای اسمی شامل: میم، صاد، دال، قاف!!
یادآوری نکتهای ظریف و باریک، از خاطرات مولف این اثر، از جمله شاهدی گویا، بر این ادعاست. هنگام عرضه داشت نسخهی نوشتاری کتاب “دیباچهای بر رهبری” در نیمهی دوم ۱۳۴۴ه.ش/۱۹۶۵م، حدود یکسال و نیم قبل از خاموشی جسمانی آن فقید نامور، دکتر محمد مصدق، برای دریافت پروانهی چاپ کتاب به مسئولان سانسور زمان، مراجعه کردم. چون فصلی دربارهی رهبری مصدق، در نسخهی نوشتهی قبل از چاپ کتاب نگاشته شده بود، مامور مسئول با نگاهی به آن، به جای ذکر نام مصدق یادآور شد که:
“شاهنشاه از نامی که متشکل از “میم”، “صاد”، “دال” و “قاف” است(مصدق)، به هیچ روی، خوششان نمیآید”!!!؟؟؟ ما نیز، ناگزیر شدیم که، دستکم، برای گرفتن جواز بقیهی کتاب، با تاسف از این فصل صرفنظر کنیم.
یادداشتهای اسداله علم(۱۳۵۷-۱۲۹۸ه.ش/۱۹۷۸-۱۹۱۹م)، وزیر دربار پهلوی دوم _بجا و نابجا_ آکنده از این نکته است، که هرگاه نام مصدق ذکر میشد، حتی سالها پس از سرکوب، زندان، تبعید و مرگ او، پهلوی دوم نمیتوانست از ابراز خشم و نفرت خود، نسبت به او خودداری ورزد.(رک به: یادداشتهای علم، انتشارات معین، ۱۳۹۳، ج۵، صص۸ و ۱۲۸/ ج۶، ص ۲۰۹ )

_نقدپذیریِ “نبرد-شیوهها”ی مصدق
مسلم است که مصدق نیز، مانند هر رهبر دیگری، دستکم، در تاکتیکهای مختلفش، یعنی در همهی نبرد شیوههایش، یکسره، معصوم نبوده است!!؟ بلکه اشتباهاتی قابل انتقاد نیز، مرتکب شده است. اولویتهایی را در نظر نگرفته است، یا جابجاییهایی ناصواب را در اولویتها، انجام داده است و، و، و!!؟؟ اما، با اینهمه، اختلاف او با پهلوی دوم، اختلافی به اصطلاح، بنیادی، اساسی و استراتژیک بوده است!!؟
مصدق، خواهانِ اجرای دقیق و کامل “قانون اساسی” بود؛ درست همان چیزی که مشروطه خواهان از “محمدعلی شاه” میخواستند!!؟
و پهلوی دوم هم، درست عینا همانند محمدعلی شاه، خواهان بازگشت به تامّالاختیاری سلطنت مطلقه بود!!؟
در تاریخ ۹ آبان ۱۳۰۴/ ۳۱اکتبر ۱۹۲۵م، هنگام بحث در اعطای پادشاهی به پهلوی اول، “دکتر مصدق” به مخالفت برخاست، بدین مضمون که، ما پس از تلاش بسیار، مردی نیرومند، مدیر و کاردان، مانند “سردار سپه”(پهلوی اول) را، به رئیس الوزرایی _نخست وزیری_ یافتهایم و، برگزیدهایم!! حال اگر بخواهیم او را “پادشاه” کنیم، از دو حال خارج نیست:
۱)_ یا او طبق قانون اساسی مشروطه که میگوید”پادشاه، از هرگونه مسئولیت مبراست”، وفادار به سمت خود باقی میماند، و در هیچ کاری دخالت نمیکند!! که در اینصورت، ما یک مدیر جدی و کاردان را، مهمل و بیکاره ساخته و، از دست دادهایم، یعنی استعداد کشی کردهایم!! بعبارت دیگر، از یک مرد مردان، یک “خواجهی تاجدار”، بمعنی کامل یک خروس اخته ساختهایم!!؟
۲)_و یا اگر او نخواهد مانند پادشاه مشروطه رفتار کند، آن وقت ما، مستبدی بمراتب خطرناکتر از مستبد قبلی_محمدعلی شاه قاجار_ را، بر سر کار آوردهایم؛ که همهی آرمانهای مشروطیت را، بر باد خواهد داد!!!؟ (حسین مکی، تاریخ بیست سالهی ایران، انتشارات: ناشر، ۱۳۶۲، ج۳، صص ۴۴۷_۴۴۵/ کریستوفر دو بِلِک: تراژدی تنهایی، ترجمهی بهرنگ رجبی، نشرچشمه، ۱۳۹۵، صص۸۷_۸۶)
گرفتاری دکتر مصدق با پهلوی دوم نیز، همین بود که میخواست، او تنها یک پادشاه مشروطه، مبرا از هر مسئولیت، یعنی بی هیچ دخالت در امور اداری، قضایی، قانونگذاری، بویژه در امور نظامی باشد؛ و نه یک محمدعلی میرزای دیگر!!؟

شکست مصدق، “شکست مشروطه” بود، و کوشش برای “ملی کردن صنعت نفت”، در این میانه، بیشتر بهانه بود. چون او نتوانست قطار خارج شده از خط مشروطه را، دوباره به ریل بازگرداند!!؟
پهلوی دوم، با آنچه که به نام کودتای۲۸ مرداد ۱۳۳۲/ ۱۹۵۳م مشهور شده است، نه تنها توانست مصدق را سرکوب کند، بلکه با اصرار، به تقویت “تمامیت خواهی”، و خودکامگی خود نیز، هر چه بیشتر افزود!!
پهلوی دوم، “ساواک” را برپا داشت، و به تقویت و تکمیل “گارد جاویدان”، بعنوان تنها محافظان خویش، که وظیفهاشان، تنها حفاظت از او و خاندانش بود، مشغول گردید!!
در شمارهی سربازان ویژهی گارد جاویدان، گویا عمداً از ذکر صریح تعداد آنها، خودداری شده است. ولی ارقامی بالغ بر پنج هزار، و حتی بیشتر، از شمار آنان یاد کردهاند!!
اعضای گارد جاویدان، از زورمندترین، و خوش اندامترین جوانانِ بویژه روستایی ایران، که سر و گوششان برای سیاست نجنبد، انتخاب میشدند؛ و حقوق ماهیانه و مزایایشان، شاید از بسیاری مدیرکلهای آن زمان نیز، بمراتب بیشتر بوده است!!
کار ماموران “ساواک”_سازمان امنیت و اطلاعات ایران_ که آنها نیز با گزینشی بسیار محتاطانه، و مزایای بسیار انتخاب میشدند، همین بود که، نبض کشور را، در دست داشته باشند، و فقط، به شخص پهلوی دوم، گزارش دهند و پاسخگو باشند.
ارتش و هزینههای سرسام آور آن، در سه جبههی هوایی، دریایی و زمینی نیز، کارشان “اطاعت محض” از شخص پادشاه بوده است. نیروهای ویژه، برای پیشگیریهای فوری هر شورش، پلیس، ژاندارمری و دیگران را، همه بر این فهرست باید افزود!!
ارقامی که تنها صرف نیروهای محافظ شخص پادشاه ایران میگردید را، به ارقام نجومی تشبیه کردهاند. و اینهمه بخوبی نشان میدهد که، سلطنت موروثی، چه هزینهای برای ملت ایران در برداشته، و میتواند در بر داشته باشد!!؟

_حزب رستاخیز، نماد تمامیت خواهی مطلق!؟؟
افزون بر اینهمه، از ۱۱اسفند ۱۳۵۳/ ۲مارس۱۹۷۵، یکباره پهلوی دوم، تصمیم گرفت که تظاهر به “دموکراسی بازی” را کنار نهد، و حتی دو حزب نمایشی _“حزب مردم” و “حزب ایران نوین”؛ هر دو سلطنت طلب، و نه جمهوریخواه و دموکرات_ را که به تقلید از دو حزب آمریکا، تشکیل داده بود، برهم زند، و همه را در یک حزب واحد، یعنی “حزب رستاخیز ایران” ادغام، و یک کاسه نماید.(روزنامهی آیندگان، دوشنبه ۱۲اسفند۱۳۵۴، ص۷/ یادداشتهای علم، ج ۴، ص۳۹۵/ یرواند آبراهامیان: ایران بین دو انقلاب، ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، نشر نی، ۱۳۸۷،صص ۵۴۳_۵۴۱)
لکن، “انقلاب ایران” نشان داد که، همهی تدبیرها، به هیچ مبدل گردید. و در پاسخ به آنکه پهلوی دوم گفته بود:
“کسانی که…به نظام شاهنشاهی، و انقلاب ششم بهمن عقیده دارند، و کسانی که ندارند، فکر من این است که، هر ایرانی که صف خودش را مشخّص کرده، و به این دستهی اوّل و گروه اوّل تعلّق دارد، یعنی…به نظام شاهنشاهی و انقلاب ششم بهمن؛ حتماً وارد این تشکیلات سیاسی بشود.
امّا کسی که، وارد این تشکیلات سیاسی نشود، و معتقد و مؤمن به این اصلهایی که من گفتم، نباشد، دو راه برایش وجود دارد:
۱)_یا یک فردی است متعلّق به یک تشکیلات غیرقانونی، به اصطلاح خودمان تودهئی، یعنی… بی وطن، او جایش یا در زندان ایران است؛
۲)_یا، اگر بخواهد، فردا با کمال میل، بدون اخذ حق عوارضِ[خروج از ایران]، گذرنامه را در دستش میگذاریم، و به هرجایی که دلش میخواهد برود. چون ایرانی که نیست؛ وطن ندارد، و عملیاتش هم که قانونی نیست، غیرقانونی است. و قانون هم مجازاتش را معین کرده است!!…
هرکس، مردانه باید تکلیف خودش را، در این مملکت روشن کند. یا موافق این جریان هست، یا نیست؟؟!…”
(روزنامهی”مردم”، سال دوم، شماره ۱۲، اسفند۱۳۵۳/ ایران بین دو انقلاب، ص ۵۴۲/ روزنامهی آیندگان، دوشنبه ۱۲اسفند۱۳۵۴، ص۷)
_مهمترین شعار انقلاب ایران
چهار سال بعد از این اتمام حجت پهلوی اول_ برای ماندن و اجبارا پیوستن به حزب رستاخیز، یا زندان، و تبعید و خروج خود خواستهی اجباری از ایران!؟_ پاسخ مردم، دستکم شمار بسیاری از ۳۶ میلیون جمعیت، در دی ماه ۱۳۵۷/ ژانویه ۱۹۷۹، در این شعار خلاصه شد که، چون ما نمیتوانیم و نمیخواهیم برویم:”شاه باید برود”!!!
و روز سه شنبه ۲۶ دیماه، رورنامهی اطلاعات که هزاران نسخه صفحهی اول آن، بصورت پلاکارد و پوستر، در دست مردم بود، با درشتترین حروف نوشت که: “شاه رفت”
می گویند تهیهی عنوان “شاه رفت” از ابتکارات شادروان دکتر منصور تاراجی(۷۹=۱۳۸۷- ۱۳۰۸ه.ش/۲۰۰۸-۱۹۲۹م)یکی از سر دبیران فعال روزنامهی اطلاعات بوده است.


_اتمام حجتی همانند اولتیماتوم محمدعلی شاه؟!
اعتقاد و اصل ادعای دو پادشاه مستبد مطلق گرا_ پهلوی دوم، و محمدعلی شاه قاجار_ هر دو، یکی است. اصل حرفشان این است که، ایران ملک طلق من است! من پادشاه و فرمانروای مطلق آنم! افراد ملت، باید از من اطاعت کنند! هر کس به حکم من، راضی نیست خائن است؛ یا باید کشته شود، یا به زندان رود، و یا دست کم از ایران تبعید گردد!!
نهایت امر، این مطالب را، پهلوی دوم، به کوتاهترین جملات میگوید و محمدعلی شاه قاجار، به تفصیل_ گویا شهوت کلام هم دارد_ ابراز استبداد و فرعونیت می کند!!؟
در نامهای که، ظاهرا، محمدعلی شاه برای مشروطه خواهان تبریز فرستاده بوده، و نسخهای از آن را نیز، به مادرش تقدیم داشته بوده است، چنین میخوانیم که:
“خون، جواب آزادی است، رعیت را چه به سرکشی، رعیت را چه
به استنطاق صاحب قرآن، رعیت را چه به فریاد حق طلبی!؟
ماییم که آبرو میدهیم، ماییم که مالک ایرانیم،…
رعیت، غلط میکند اعتراض کند، غلط میکند مطالبه حق کند،
غلط میکند دیوان مظلمه (عدالتخانه) بخواهد، غلط میکند نظارت کند،
غلط میکند قدرت ما را محدود کند، غلط میکند مشروطه
بخواهد، غلط میکند خلاف “روس تزاری” باشد، غلط میکند
دل باختهی غرب باشد، غلط میکند متحصن در زاویهی شاه
عبدالعظیم شود، غلط میکند متحصن به سفارتخانهی اجنبی(سفارت انگلیس) شود…
ملت غلط میکند ما را نخواهد…
سایهیما است که آرامش میدهد، امنیت میبخشد، نعمت ارزانی میدارد، دفع بلا میکند…
سایهی ماست، نه رعیت!
ملت را چه به آزادی، مشق مردم سالاری میکنند!! مصلحین، فریاد قانون میزنند!!
خدا لعنت کند یوسفخان مستشارالدوله(۷۲=۱۲۷۴-۱۲۰۲ه.ش/۱۸۹۵-۱۸۲۳م) بیشرف را، که قانون قانون میکرد، در این مملکت…
به جهنم که “نان” ندارید، به جهنم که “کار” ندارید، به جهنم که “سرپناه” ندارید، به جهنم که “آزادی” ندارید، به جهنم که “آب” ندارید، به جهنم که جوانانمان درگیر “افیون”اند، به جهنم که زنان “تن فروشی” میکنند، به جهنم…
همین که سایهامان بر سر شما رعیت است، کافی است!!!
آخر الزمان است؛ شاه شاهان را محکوم میکنند به دروغ!
گویی، محکوم میکنند به خرافه پرستی، محکوم میکنند به دست اندازی به بیتالمال، محکوم میکنند به دیکتاتوری، محکوم میکنند به زد و بند، محکوم میکنند به چپاول، محکوم میکنند به عیاشی!!!…
رعیت غلط میکند، ما را که زینت کشوریم محکوم کند!؟…
ما که سایهیخداییم، دوست داریم ظلم کنیم، دوست داریم ذخائر طبیعی مملکت را، به اجنبی تحفه دهیم، دوست داریم تمام امور کشور را، به بستگانمان بسپاریم، دوست داریم هر آنچه که به میلمان است انجام دهیم!!!…
رعیت گوسفند!! ، ما شبانیم.”
به خدای احد و واحد قسم، دستور دادیم به قزاقها، هر که نافرمانی کرد، امانش ندهند!!! هر که اعتراض کرد، پوستش را کنده، کاه پر کنند، هرکس را که خواست بیاندیشد؛ محبوسش کنند، هرکس که خواست در افکارش به ما ناسزا گوید؛ معدومش کند…
دستور دادیم هر که به خیابان بیاید، هر که شعار دهد، هر که معترض شود، هر که قانون بخواهد، هر که مطالبهی آزادی کند، مهمانش کنند به گلوله!!!…
ما رعیت سربزیر میخواهیم، ما “رعیت بله قربانگو” میخواهیم، ما “رعیت کر و کور میخواهیم”… ما رعیت میخواهیم، همین بس. اینجا ممالک محروسهی ایران است و “ما هم قبلهی عالمیم و پرچمدار عدالت و پاکی…
“هرکس نمیخواهد بسمالله ازین مملکت برود” شما رعیت، لیاقت سروری ما را ندارید… بروید از خاک ما بروید ای بیلیاقتان مجوس !” طهران۱۲۷۸ه.ش/ ۱۸۹۹م” (روزنامهی اینترنتی کافه لیبرال + کانال تلگرام @دکتر علی نیکوئی)
مشروطیت، از جمله، بویژه مصدق، در تمامی عمر، خواهان آن بود که، نظامی دوباره بر ایران حاکم نشود که از جمله، این خودستایان بیشرم مردم ستیز_گلادیاتورهای پر رو تر از سنگ پای قزوین_ بر مردم مظلوم و محروم ایران، دوباره امکان تسلط یابند. و این معمای مصدق، در رویارویی با پهلوی دوم_ عکس برگردانی از محمدعلی شاه_ بطور خلاصه بوده است، که چگونه قطار از خط خارج شدهی مشروطیت را، به ریل اصیل خود، بازگردانند!!!؟

پس از خلع از سلطنت، نیمه آواره روی پله های سنگی سفارت روسیه نشسته، بجای نشستن روی تخت سلطنت، تازه با دریغ از داشتن یک صندلی یا یک چهارپایه!!؟
_هیتلر نسبت به مردم، همانند محمدعلی شاه قاجار!!
محمد علی شاه قاجار: “شما رعیت، لیاقت سروری ما را ندارید!!…”
دیکتاتورها، بر خلاف آزادیخواهان، چقدر همانند یکدیگر میاندیشند؟؟!! به نقل از گفتار شمارهی ۲۸۱ سایت خط چهارم :
“هیتلر در آخرین وصایایش، به آلبرت اشپیر Albert Speer _(۱۹۰۵-۱۹۸۱=۷۶م/ ۱۳۶۰-۱۲۸۴ه.ش) _سرمهندس و معمار بزرگ ساختمانهای بسیار مهم رایش سوم، که او را محرمترین کس، نسبت بخود میدانست، با تاکید دستور داد که، همهی پلها و ساختمانهای مهم آلمان را، منفجر سازد؛ و “سرزمینی سوخته”، به دشمنان تحویل دهد.
زمانی که آلبرت اشپیر، به هیتلر گفت:
_ مردم را چه کنیم، آنها در میان همه، نابود می شوند؟؟!!
هیتلر با بیشرمی تمام، در پاسخ اظهار داشت:_
_ به جهنم! مردم آلمان نشان دادهاند که، لیاقت داشتن پیشوایی چون من را نداشته اند.”
_یاد آوری مهم، دربارهی انسان شناسی
برخی میگویند که: تاریخ تکرار میشود!؟ شاید، بهتر آن باشد که بگوییم:
_تاریخ تکرار نمیشود؛ بلکه انسانهای وقیحِ مستبد، مطلق گرا، و خود فرعون بینِ همسان، در تاریخ، تکرار میشوند!!؟ و اعمال شوم تاریخی همانند را، تکرار میکنند!!؟
ظریفی صاحبدل، لکن با بدبینی بسیار، بقول خودش، شعر “بنی آدم اعضای یکدیگر” سعدی را، بدینگونه تصحیح کرده بود که:
بنی آدم ؟!_ اعدای یکدیگر اند!!!؟
که در آفرینش؟!،”ز شور و شر اند”
چو عضوی به درد آورد روزگار!؟
دگر عضوها را، بماند قرار!!؟
صاحبدل بدبین ما، “تعمیم جزء بر کل” کرده است. زیرا، بنی آدم_ البته که همه بطور مطلق نه_ لکن، برخی، اعدای یکدیگر اند.
باز ظریفی دیگر میگفت: ما همه برادران یکدیگریم_البته مانند هابیل و قابیل!؟ یا اگر تنوعی در شاهد مثال میخواهید: ما همه برادران یکدیگریم، درست مانند برادران حضرت یوسف!!؟
در هر صورت، اگر همه خوب و یکسان بودند، اینهمه جنگ و جدال و تروریسم از کجا ریشه مییابد؟؟! و اگر همه بد بودند، اینهمه انسانهای والا، همانند خرقانیها، تولستویها، دکتر شوایتزرها، نوبل ها، گاندیها و مادر ترزاها، و، و، و… از کجا آمدهاند؟؟! و اینهمه کارهای تعاونی و صلح آمیز، مثلا مانند جایزهی صلح نوبل، پس از کجا سر چشمه گرفته اند؟؟!
شاید، درست تر همان باشد که گویندهی بزرگوار “لا ادری” ما، و یا احیانا جامی(۸۹۸-۸۱۷ه.ق/۱۴۹۲-۱۴۱۴م) گفته است که:
آدمیزاده، طرفه معجونی ست!
وز فرشته سرشته و، شیطان
گر کند میل این(شیطان)،شود بد ازین(بدتر از این)
ور کند میل آن(فرشته)، شود بِه از آن!!؟
و بزرگترین مشکل انسان شناسی نیز همین است، بویژه در مورد “سلطنت موروثی”، که هیچکس نمیتواند با اطمینان پیش بینی کند، که ولیعهد، و جانشین”فلان پادشاه مثلا “خوب عادلِ فرشته صفت!!!”، آیا از جنس پدرش، فرشته صفت، و یا از جنس فرعون شیطان صفت از کار در خواهد آمد؟؟!! بویژه که حتی با گذاشتن او، در یک مدرسهی خوب کشوری دموکراتیک_مثل سوئیس_پس از سالها تحصیل، او هنوز، در مصاحبهای با بانوی خبرنگار بین المللی مانند اوریانا فالاچی، اقرار، اصرار و تاکید میورزد که:
“من نمیدانم که با آن نوع دموکراسی چه کار کنم؟؟!” (مصاحبه با تاریخ سازان، انتشارات جاویدان، ۱۳۶۳، ص۳۳۷، گفتار شمارهی ۲۹۱، سایت خط چهارم)
و آن وقت، با آن بزرگوار دموکراسی خواه و، مشروطه طلب که نام او از “میم”، “صاد”، “دال”، “قاف” تشکیل میشود(مصدق)، آن ستمبارگیهای نابخشودنی را، مرتکب میشود!!؟

_بازگشت به پهلویها
با توجه به آنچه که در گفتار پیشین_شمارهی ۲۹۱، سایت خط چهارم_ اشاره رفت که پهلوی اول با کم و بیش، کارنامهی نسبتا درخشان ۲۰ سالهی قهرمانی خود، ناگهان، بدون هیچ پیش آگهی، یک شبه، باید با همه چیز گذشتهی خود وداع گوید، و به تبعید در غربت برود؛ و به مرگی پر آزار و رنج، غریبانه، ناچار، تن در دهد!!؟
این فرایند را، در اصطلاح گذشتگان فرهیختهی فرهنگ ما، فرآیند تقدیری، یا سرنوشت ازلی گفتهاند!؟ بدین معنی که تصمیمها، پیشاپیش، بر سرنوشت پهلوی اول و دوم، و شاهنشاهی ایران، در “صبح ازل” تقدیر شده بوده است!!؟؟
پهلوی دوم، نیز، پیش از شهریور ۱۳۲۰، باحتمال قوی، نه هیچ اندیشیده بود، و نه اراده کرده بود که، پدرش، ناگهان، در آنزمان خاص، از کار برکنار شود، به تبعید رود؛ و مردی همهکاره، یکباره، هیچکاره گردد!!؟ و او بجای پدر، ناچار، همهکاره شود؛ و تمامی مسئولیتهای سلطنت استبدادی را، بعهده گیرد!!؟
پهلوی دوم، همچنین در دی ماه ۱۳۵۷ نیز، پیشاندیشی نکرده بود، و هرگز نخواسته بود که، سلطنت را، برای همیشه ترک گوید و، با ایران، برای ابد وداع نماید!!؟؟
پهلوی دوم حتی، برای احتمال رویدادهایی ناخواسته، که سبب مرگش شود، برای ادامهی سلطنت در خاندان خود و ولیعهد خویش، به تعیین نائب السلطنهای از همسر و مادر ولیعهد خود، اقدام نموده بود، و جمعی را بعنوان اعضای شورای سلطنتی، تحت ریاست نائب السلطنه نیز، تعیین کرده بود!!؟
با این وصف، او خود، و نائب السلطنه و شورای سلطنتیاش، همگی با هم، قربانی ناخواستهی تاریخ و انقلاب گردیدند!!؟ زیرا، او تمامی سعی خود را، برای بقای خویش، و باقی ماندن سلطنت در خاندان خود کرده بود. اما سرنوشت، گونهای دیگر را، برای او و سلطنت استبدادی در ایران، رقم زده بود. (رک: یادداشتهای علم، ج۳، ص۲۵۴،” وصیت نامهی سیاسی پهلوی دوم”)

_یکی میل است در هر ذره رقاص!!؟
در فرهنگ عامیانهی ما، فرایند “سرنوشت ازلی”، در این ضربالمثل خلاصه میشود که: “هرچه دلم خواست، نه آن میشود؛ هرچه خدا خواست، همان میشود!” و یا “خلایق، هر چه لایق”!؟؟
شاعر فارسی زبان، این فرایند ناخواسته را، در سطح نخستین سخن_بفرما، بنشین، بتمرگ!_ اینگونه به والایی بیان میکند که:
ز قدرت ملکوتیش؟! _یک نشان، کافی است!؟:
که رایها؟!، به خلاف مراد ما افتد
و در حدیث وارهئی از جمله منسوب به کلمات قصار مولای متقیان(ع) چنین آمده است که:
“عرفت الله بفسخ العزائمِ”:”به ذات مقدس خداوند، به یاری فسخ تصمیمهای انسان، به ارادهی ضد ارادهاش، معرفت یافتم.”!!؟
_توهم شکار تمدن بزرگ
پهلوی دوم، که در این توهم بسر میبرد، که شکارچی قهار تمدن بزرگ گردد؛ ناخواسته، خود شکار مقهور تمدن کوچک جهان سوم گردید!!؟
این فرایند را_چنانکه اشاره رفت_ ماتریالیستها اینگونه تعریف میکنند: این ارادهی شخص نیست که بر تاریخ تحمیل می شود، بلکه ارادهی تاریخ است که، بر اشخاص، در ضمن رویدادها، تحمیل میگردد!!؟
_دو واکنش همسان، نسبت به دو پادشاه
در بالا_چند سطر پیش_ دیدیم که محمدعلی شاه، بصراحت، و آمرانه به مردم گفته بود، هر که ما و سلطنت ما را نمیخواهد، از این کشور برود. و جواب مردم و نمایندگانشان_ در مجلس شورای ملی_ بصورت قانونی، بدین مضمون بود که:
_تعداد ما زیاد است، ما به کجا برویم؟ اینجا زادگاه ماست. ما، تو را که یک نفر هستی، از سلطنت خلع میکنیم؛ تو از این کشور برو!
سپس محمدعلی شاه را، از سلطنت خلع کردند. و افزون بر آن، از مملکت مجبور به اخراج و، تبعیدش نمودند!! در حدود هفتاد سال بعد_ ۱۳۵۷-۱۲۸۷ه.ش_ دوباره، همین واکنش، نسبت به پهلوی دوم، اتفاق افتاد!! پهلوی دوم، همچنان مستبدانه و آمرانه گفته بود:
_”هر که به حزب رستاخیز ما نمی پیوندد، ایرانی نیست، و ایران هم جای او نیست. جایش یا در زندان است، یا از این کشور برود! “
دیدیم که واکنش تاریخ تکرار گردید، مردم به او یادآور شدند که، تو باید، خلع شوی و بروی! کشور از آنِ ماست، نه از آنِ تو!!؟
_جواب “های”، “هوی”است!!؟
تکرار این دو واکنش همسان در طول هفتاد سال_ “نه!” گفتن به دو خودکامه، یعنی به محمدعلی شاه و پهلوی دوم_ تصادفی و اتفاقی نیست. بلکه، هر عمل را، عکس العملی است. شعور عمومی و درک عامهی تودهها، این قانونمندی واکنشی را، بصراحت دریافته است، و بسان یک ضرب المثل، آن را، چنین فرمول کرده است که:
_”جوابِ های، هوی است”!! و همین ادراک جمعی، با تنوع، به شکلهای دیگری نیز، بیان شده است که:
_از مکافات عمل، غافل مشو!!؟ گندم از گندم بروید، جو، ز جو!! (صامت بروجردی ۱۳۲۲-۱۲۶۲ه.ق)
ولی، خودکامگان سرمست از قدرت_ چنانکه بارها بدان اشاره رفته است_ گویی اصلا به عکس العمل، باور ندارند!!؟ و حتی مغرورانه می پندارند که: عکس العملهای ضد خود را، فورا، در نطفه، خفه خواهند کرد!!؟( گفتار۲۸۶ سایت خط چهارم: ویژگیهای عمومی خودکامگان)
یکی از معانی “عبرت گرفتن از تاریخ!” نیز، در واقع، همین است که، عکس العملهای خویش و دیگران را، عاقبت اندیشی کنیم، در نظر آوریم، و در صورت امکان، با فرهیختگی بخود تلقین نماییم که:
_چاه مکن بهر کسی!؟ اول خودت، دوم کسی!
کشف قانون اصل عمل و عکس العمل، اتفاقا کشف تازهئی نیست؛ بلکه، قرنها پیش، در حکمت عامیانه بازتاب داشته است. از جمله کلیله و دمنه، کتابی بسیار قدیمی، میراث فرهنگ عامیانهی هندوستان نیز، بصراحت یادآور آنست. کلیله و دمنه از زبان جانوران، تحت حاکمیت “تنازع بقا”، در “قانون جنگل” است، که بهمین قانونمندی عکس العمل در برابر عمل، چنین اذعان دارد که:
بد مَکُن، که بد افتیچه مَکَن، که خود افتی
(باب باز جُست کار دمنه، ح۳ =مرزبان و زن او)
و در کلام مجید نیز آمده است:”فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیْراً، یَرَهُ! وَ مَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ شَرّاً، یَرَهُ!!”
ترجمه: و هرکس، حتی ذرهای کار نیک کند؛ نتیجهاش را میبیند! و هرکس حتی ذرهای کار بد کند؛ نتیجهاش را خواهد دید!!(سوره ۹۹= زلزال/ آ ۸_۷)
با اینوصف، گویا، نصحیت به خودکامگان سرمست، در لحظات احساس قدر قدرتی، باز هم بگفتهی ضربالمثلوارهها بی نتیجه همانند”خواندن یاسین، در گوش خر است!!!” و خر هم که خر است: خر، خر است ارچه نیکدان باشد؛ سگ، سگ است، ارچه پاسبان باشد!!؟
خری را گر افسارش از زر کنند؟! جلش را مکمل ز گوهر کنند/ اگر جبرئیلش کند مهتری؟! همان است آیین و رسم خری!!؟
درختی که تلخ است، وی را سرشت!؟ گرش در نشانی به باغ بهشت/ ور از جوی خلدش، بهنگام آب!؟ به بیخ انگبین ریزی و، شهد ناب!؟/ سرانجام گوهر بکار آورد!؟ همان میوهی تلخ بار آورد!؟(لا ادری، منسوب به فردوسی)
و بگفتهی سعدی:
_چو پیروز شد دزد تیره روان!!؟
چه غم دارد از گریهی کاروان…
_بر سیه دل، چه سود خواندن وعظ؟
نرود میخ آهنین در سنگ
(گلستان، باب دوم/ح ۱۹)
_نصیحت ناشنودهی مرغکی هشیار
این نغمهی حکمت آمیز، چون تنوع “هنر فوگ” در موسیقی، به چه گونهها در حکمت عامیانه که گفته نشده است؟؟! مانند این قصهی بظاهر کودکانه، به زبان مرغکی هشیار، با جوجهی مغرور ناشنوا، سرودهی خاتون شعر و حکمت ایران، زنده یاد بانو پروین اعتصامی(۱۳۲۰-۱۲۸۵ه.ش/۱۹۴۱-۱۹۰۷م) که میسراید:
گفت با جوجه، مرغکی هشیار
که ز پهلوی من مرو به کنار
گربه را بین، که دم علم کرده
گوشها تیز و، پشت خم کرده
چشم خود، تا به هم زنی بَرَدَت
تا کُلَه چرخ دادهای، خورَدَت
جوجه گفتا: که مادرم ترسوست
به خیالش که گربه هم، لولوست!
گربه، حیوان خوش خط و خالیست
فکر آزار جوجه، هرگز، نیست
سه قدم دورتر شد از مادر
آمدش آنچه گفته بود به سر
گربه، ناگاه از کمین برجست
گلوی جوجه را، به دندان خست
برگرفتش به چنگ و رفت چو باد
مرغ بیچاره، از پیش افتاد
گربه از پیش و، مرغ از دنبال
نالهها کرد، زد بسی پر و بال
لیک، چون گربه جوجه را بربود
نالهی مادرش ندارد سود
گر تضرع کند وگر فریاد
جوجه را، گربه، پس نخواهد داد!!
انصاف را، اگر این حکایت بظاهر بچگانه، و در عمق معنی بخردانه، از ضرورت اجتناب ناپذیر عکس العمل را، برای هیتلر_ البته قبل از خودکشیاش_ یا برای موسولینی _ البته قبل از آویختن از یک لنگش به دار_ یا برای صدام _البته قبل از افکندن حلقهی طناب دار به گردنش_ و برای قذافی _البته قبل از بیرون کشیدنش از لولهی فاضلاب_ و برای محمدعلی شاه _ قبل از خلع و تبعیدش_ و برای پهلوی دوم _صد البته، قبل از اعلام به ضرورت پیوستن به حزب رستاخیزش_و، و، و،… میگفتند، جز مسخره، تحقیر، حتی توبیخ و، احیانا دستور سخت ترین کیفرها، عکس العملی نشان میدادند؟؟؟!!!
اما، گویا رسم تقدیر، و یا قانونمندی تاریخ است که، هرکس کار خودش را بکند. خودکامگان، و احمقها عمل کنند، بی توجه به عکس العمل، و تاریخ عکس العمل نشان دهد، بی توجه به نصیحت ناپذیری احمقها و، خودکامگان!!!؟
کوتاه سخن، تجربهی پیامد عمل، بسان عکس العمل، یک تجربهی تاریخی عام بشری است؛ که در تمام سطوح سخن، از افسانه، فولکلور، تاریخ، ادبیات و حتی کتابهای مقدس، همواره، تکرار و تلقین شده است!!!؟

_تحقیر پدر، بوسیلهی پسر
ای مگس! عرصهی سیمرغ، نه جولانگه تست!
عِرض خود میبری و، زحمت ما میداری
حافظ، غزل ۴۴۹
دو فرایند همانند دیگر، در میان محمدعلی شاه و پهلوی دوم، در واکنش تحقیر آمیز نسبت به پدرانشان دیده میشود. چنانکه پیشاپیش دیدهایم_گفتار۲۸۵، سایت خط چهارم_ محمدعلی شاه، شاید هم واقعا باور داشته است_ که پدرش _مظفرالدین شاه_ دیوانه شده بوده است، که از قدر قدرتی خود، صرفنظر کرده و پادشاه سلطنت مطلقه را، به نماد “خروسی اخته” بدل نموده است!!؟؟ یعنی، از جمله خودش را هم، بدین ترتیب اخته کرده است. آیا جز یک دیوانه، میتواند کاری چنین، به زیان خویش انجام دهد؟؟!!
از اینرو، محمدعلی شاه، از سرپزشک پدرش، مظفرالدین شاه، دکتر اعلمالدوله ثقفی(۱۳۲۳-۱۲۴۱ه.ش/۱۹۴۴-۱۸۶۲م)، درخواست کرد، که خود و چند پزشک دیگر، به جنون پدرش گواهی دهند. در صورتیکه در سلسلهی پادشاهان ایران، اگر واقعا “کبیر”ی هست، آن همان افتخاری شایستهی پادشاهی است که، خالق “عدل مظفر” است، و بگفتهی لرد کِرزن، مورخ انگلیسی، مظفرالدین شاه، مردی بسیار اهل مطالعه، و یک جنتلمن واقعی، و نه یک دیوانه بوده است!!؟ (ایران و قضیهی ایران، ج۱، ص۵۴۲)
و حالا نوبت به پهلوی دوم، و پندار و اظهارات تحقیر آمیزش نسبت به پدرش_پهلوی اول_میرسد!!؟ اتفاقا، سلطنت ستایان بطور مشهور، در میان شاهان ایران، در طول ۲۷۰۰ سال، کم و بیش، تنها از سه تن، با لقب “کبیر”، یاد میکنند:
۱)_کوروش بزرگ یا کوروش کبیر!؟
۲)_شاه عباس کبیر!؟
۳)_رضا شاه کبیر!؟
و آنوقت، پسر این به اصطلاح کبیر سوم، ظاهرا، گویا نه تنها کبیری پدرش را، قبول ندارد؛ بلکه، بشیوههای گوناگون آن را تخطئه هم میکند!!؟
_نکوهش پهلوی دوم از پدرش، پهلوی اول
۱)-در مصاحبهی بانو اوریانا فالاچی_خبرنگار مشهور بین المللی ایتالیایی_ آمده است که:
“اعلیحضرت! نمیدانم شما چقدر شبیه پدرتان هستید، و او چقدر روی شما اثر گذاشته است؟؟!
شاهنشاه: ابداً، حتی پدرم هم نمیتوانست روی من اثر بگذارد! من به پدرم علاقهمند بودم، او را تحسین میکردم، ولی همش همین!!
من هرگز کوشش نکردم چیزی را، از او رونوشت بردارم، و یا از او تقلید کنم. بعلاوه، اگر میخواستم هم، اینچنین چیزی امکان نداشت. از لحاظ شخصیت خیلی با هم فرق داشتیم…_ اکتبر ۱۹۷۳/ ۱۳۵۱ه.ش”(مصاحبه با تاریخ سازان، ص۳۴۷)
یعنی، درست حدود یکسال پس از جشنهای ۲۵۰۰سالهی شاهنشاهی، که پهلوی دوم به توهم غروری که همسان کوروش بزرگ، و وارث میراث اوست، در برابر مزارش با صدای بلند گفت:
“کوروش! آسوده بخواب که ما بیداریم.”!!
آنوقت طبیعی است که، پدر خود را هم، به کبیری قبول نداشته باشد!!؟ عبور آشکار از نماد، و شرائط یک “پادشاه مشروطه”، و ورود رسمی به قلمرو یک پادشاه قدر قدرت مطلق خودکامه، بی توجه به آراء مردمان!!!
کوتاه سخن، توهم آشکار یک “خود کوروش بینیِ” مطلق، و لاغیر؟؟؟
۲)_در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۲/ ۲۱ می ۱۹۷۳، اسداله علم، وزیر دربار پهلوی دوم، در یادداشتهای خود مینویسد:
“عرض کردم: دورهی سلطنت اعلیحضرت، فکر میکنم از درخشانترین ادوار تاریخ کشور ما خواهد شد. فرمودند:
_شاید، چون پادشاهان ما، بیچارهها تمام دورهی سلطنت خود را، به جنگ و ستیز گذراندهاند. و وقت عمران و آبادانی نداشته اند. حتی پدر من، بیچاره، فرصتی برای “کار مثبت!!؟؟” پیدا نکرد!
اگرچه ارتش ایران را ساخت، گرچه راه آهن را ساخته بود، گرچه ایران را از پراکندگی نجات داد، گرچه بانک ملی را بنیاد نهاد، گرچه راهها را ساخت، و رفع حجاب کرد و…؛ ولی، نه فرصت پیدا کرد، و نه وسائل و پول داشت، که بتواند “کار ما”را بکند. بعلاوه پدر من، برای آن دوره ساخته شده بود، و به هیچ وجه”انعطاف”، برای تماس یا کار با خارجیها را نداشت….”!!(یادداشتهای علم، ج۳، ص۵۳)
۳)_و باز از یادداشتهای علم، در تاریخ ۸ بهمن ۱۳۵۴/ ۲۸ ژانویه ۱۹۷۶، چنین میخوانیم که:
“گزارش کتابی که علی دشتی، دربارهی اعلیحضرت رضا شاه کبیر نوشته است، و دنبالهاش به محمدرضا شاه ختم می شود[را]عرض کردم، باید این قسمت مربوط به اعلیحضرت همایونی، بیشتر پرورانده شود. فرمودند:
_آخر این کتاب مربوط به پدر من است؛ چطور ممکن است نسبت به من هم در آن جا بنویسند(؟؟؟!!!)
مسلما، شاهنشاه به حق خیال میکنند، که از پدرشان بزرگتر هستند، و نباید تحت الشعاع پدر قرار گیرند!!!؟؟”(یادداشتهای علم، ج ۵، ص۴۲۵)
تنها سه سال قبل از “شنیدن پیام انقلاب مردم!!”، بیچاره پهلوی دوم، هنوز در برابر تزریقات زهرآگین تملق بادمجان دور قاب چینهای اطراف خود، روئینتن و روئینروان نگشته بود، که یکباره، انفجار صدای رعد آسای انقلاب مردم علیه خود را، سرسام آسا فرا در شنود!!!
۴)_و سپس، تنها دو سال قبل از انقلاب، اسداله علم، در یادداشتهای خود به تاریخ ۲۶ شهریور ۱۳۵۵ /۱۷سپتامبر ۱۹۷۶، از گفتگوی پهلوی دوم، با خود می نویسد که:
“امروز شاهنشاه به من میفرمودند، کسی چه میداند؟ اگر”موفقیتهای من” نبود_و فرمودند که نمیخواهم خودستایی کنم، فقط به تو میگویم_ نه تنها از خانواده پهلوی، و تمام زحمات و مشقات “پدر من”، اسمی نمی ماند، ایران هم نمیبود.
زیرا، اگر”من” در غائله پیشهوری، و فتنهی مصدق از بین رفته بودم، حزب توده بر ایران مسلط میشد، و کشور دموکراتیک ایران(؟؟!!)، به زعامت شوروی به وجود میآمد…”(یادداشتهای علم، ج۶، ص۲۵۵)
فروتنی یک پسر شایسته را میبینید؟؟!! چقدر صادقانه میگوید اگر “من” نمیبودم، هیچ نام و نشانی از پهلوی اول و خاندان او، باقی نمیماند!!!؟؟؟ ولی، هیچ نمیگوید، اگر پدرم نبود_ یعنی پهلوی اول، آن کهن سرباز آغازگر سلسلهی پهلوی_من و اینهمه ادعاهای همسانیام با کوروش کبیر کجا میتوانست باشد؟؟!!
بقول حکمت عامیانه، آخر الزمان شده است. در خط عمودی سلسلهی سلطنتی، خَلَف میگوید: من اگر نبودم،”سَلَفم” کجا میتوانست باشد؟! و هیچ نمیگوید “سلف”، مقدم، و “خلف”، موخر است. درست مثل آن است که عدد “دو” بگوید: اگر من نبودم، عدد “یک” چگونه میتوانست وجود داشته باشد؟؟ نقیضهئی آشکار، در وارونه سازی اصل علیت!!؟
سوکمندانه، در ادبیات تاریخی ما، از قهرمانیهای پهلوی دوم، در غلبه بر آذربایجان و شکست فرقهی دموکرات، و همچنین از سیاستمداریهای چرچیل آسای احمد قوام(۱۳۳۴-۱۲۵۶ه.ش/۱۹۵۵-۱۸۷۳م) قوام السلطنه، و کلاه گذاشتن او بر سر استالین، در فتنهی آذربایجان بسیار سخن رفته است. لکن، از تاثیر عوامل بین المللی و تعهدات دولت های اشغالگر ایران، برای تخلیه ایران پس از پایان جنگ، کمتر سخن رفته است.
و چنین پدیدهی بزرگ و استثنائی در تاریخ ایران، یعنی پایان یافتن غائله آذربایجان_بصورت قصهی موش و گربه_ یا لالایی گفتن برای خواب کردن کودکان نوزاد_ بعنوان مضحک “حملهی نظامی پهلوی دوم به آذربایجان”، و فریب دیپلماتیک استالین، از جادوی “سیاست قوام السلطنه” تعبیر شده است. یک “تراژدی سترگ!”، به یک “کمدی بزرگ!” تبدیل گردیده است: ببین تفاوت ره، در میان “بود!” و “نمود!” ، و “حقیقت!”و “افسانه!”، از کجاست تا بکجا؟؟!!
این نیز یکی دیگر از ضایعات مغزشوییهای دور باطل نظام سلطنت استبدادی موروثی در ایران بوده است. این فریبکاری وقیحانهی تبلیغاتی محمدعلی شاهی_در ایران پهلوی دوم_ خواهان شفافیت در بیان حقیقت، هرگز، نبوده است. بلکه، خواهان ابهام در فریب “رعیت-گوسفند ها!!؟”ست. و نه فریب “شهروندان آزاده”، که رؤیای دموکراسی هاست!!؟
_تسلیم بلاشرط؟!
پیامد هراس، از جهنم اتمی؟؟!
از اوایل نیمهی دوم سال ۱۹۴۵م/ ۱۳۲۴ه.ش، آرام آرام، دولت های درگیر در جنگ جهانی دوم، خسته و شکست خورده، البته بعضی، و بعضی دیگر هم فاتح، مایل به ترک جنگ و ستیز شدند. ولی ژاپن، همچنان سرسختی می کرد، و حتی به امریکا، ضربه می زد!!؟
امریکا، برای نخستین بار در تاریخ بشر، به زراد خانه اتمی_کشف اتم، و فراساختن بم اتمی_ نائل آمده بود!! از اینرو، به ژاپن اولتیماتوم داد. یعنی اتمام حجت کرد که اگر دست از جنگ برنداری، با بم اتم، به شما حمله خواهیم کرد، و شهرهایتان را در جهنمی اتمی به نابودی خواهیم کشید!!؟
ژاپن گوئیا، این سخن را، بلوف، یعنی تهدیدی توخالی پنداشت و همچنان به جنگ ادامه داد. سرانجام، امریکا، در ۶ و ۹ ماه آگوست ۱۹۴۵/ ۱۵ و ۱۸ مرداد ۱۳۲۴، ناچار با فاصلهی سه روز، دو “شهر-جزیره” ژاپن، یعنی نخست هیروشیما، و سه روز بعد ناکازاکی را، زیر ضربهی بم اتم، قرار داد. و حقیقتا، دوزخ یا جهنمی اتمی، بینظیر در طول تاریخ بشر بوجود آورد. همه چیز هیروشیما و ناکازاکی، در جهنم اتمی، از انسان و پرنده و گیاه، و هر چیز زندهی دیگر، فرو سوخت!!! ظاهرا امریکا، دوباره، به ژاپن، اعلام داشته بود که از آن بمب ها هنوز چندتایی برای توکیو و دیگر شهرهای ژاپن نیز، در اختیار داریم!!؟ این بار ژاپن بود که باز برای نخستین بار در تاریخ بشر، یکباره تسلیم بلاشرط شد، و دیگر کوچکترین اقدامی ستیزه جویانه، علیه امریکا انجام نداد. و همه چیز، باز هم برای نخستین بار در تاریخ بشر، از هول و هراسی بیسابقه، به سبب انفجار اتمی، سوخت، و “صلح مرگبار”، آرام همه جا را فرا گرفت!!!
متفقین اشغالگر ایران، یعنی قوای انگلیس و شوروی و امریکا، قرار گذاشته بودند، که پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایران را در مدتی بسیار کوتاه، از اشغال خود رها ساخته، و استقلال ایران را محترم شمارند. در اینجا نیز شوروری، در آذربایجان جا خوش کرده بود، حکومت آنجا را بدست گرفته، و شتابزده مشغول کمونیستی کردن آن بود.
ولی این بار نیز، ناگهان گویا، اولتیماتوم محرمانه ای از جانب امریکا، کار خود را کرد، و شوروی که هنوز خود به بم اتم دست نیافته بود، با گرفتن درس عبرت از سرنوشت ژاپن، در مدت کوتاهی، در حدود یکهفته، شتابزده به اشغال ایران پایان داد، و با طرفداران خود به روسیه شوروی بازگشت!!؟
آنچه که این شتابزدگی بیسابقه شوروی را، در ترک اشغال ایران توجیه می کند، هیچ چیز مگر وحشت از فضای دوزخ اتمی نمی توانست بوده باشد!!؟؟
شاه ایران، پهلوی دوم، در این زمان فرصت را غنیمت شمرده، به آذربایجان لشکر کشید، و چنان وانمود کرد که او، فاتح آذربایجان از دست رفته به سبب اشغال شوروی بوده است!!!؟ و بالاتر از آن، قول و قرار به اصطلاح جناب اشرف، قوام السلطنه و وعده های او به استالین بود که، برای دادن احیانا امتیاز نفت شمال، و دیگر منافعی به شوروی، این پیروزی را تکمیل نمود، و مددیار پهلوی دوم در باز پس گرفتن آذربایجان ایران از شوروی گردید!!؟؟
سحرگاهان که فرزندان انجم، شدند از چشم یعقوب فلک گم!!؟
قضا، خصمانه، قصد آن حشم کرد، دم گرگی نمود و، گله رم کرد!!!
ناظم هروی(?۱۰۵۸-?۱۰۰۰ه.ق/۱۶۴۸-۱۵۹۱م)
والسلام علی من اتبع الهدی: درود بر کسانی که، با نیت پاک خدمت به خلق، پای در راه هدایت و خیر راستین، فرو در مینهند!!
با سپاس از همکاری صمیمانهی بانو زهره رمضانی، در تایپ، جستجوی منابع، و باز یافت تصاویر مناسب برای این گفتار.
این گفتار نخستین بار در کانال تلگرام فردا شدن امروز، به شمارهی ۱۳۸، در تاریخ چهارشنبه۲۹خرداد ۹۸/ ۱۹ژوئن۲۰۱۹ و چهارشنبه ۵ تیر ۹۸ /۲۶ ژوئن ۲۰۱۹منتشر شده است.
این گفتار نخستین بار در کانال تلگرام “فردا شدن امروز” در دو شمارهی ۱۳۹ و ۱۴۰، در تاریخ ۲ تیر ۱۳۹۸/ ۲۳ ژوئن ۲۰۱۹ منتشر شده است.
با تجدید نظر و اضافات تاریخ انتشار در سایت خط چهارم: دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵/ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶
این گفتار را چگونه ارزیابی می کنید؟ لطفا ستارهها را، طبق خط فارسی از راست به چپ، انتخاب فرمایید ۱، ۲، ۳، ۴، ۵ ضعیف، معمولی، متوسط، خوب، عالی
متوسط ۰ / ۵. ۰


